لیلا محمودی_روانشناس و دانش روانشناسی

مباحث اساسی روانشناسی

1- عامل اساسی ضرور برای وقوع شرطی سازی کلاسیک چیست؟

پدلف معتقد بود این عامل اساسی مجاورت زمانی CS با UCS است. یعنی اینکه دو محرک باید از نظر زمانی نزدیک به هم روی دهند تا پیوندی بین آنها به وجود آید اما در برابر این اصل مجاورت اصول دیگری را اساس شرطیسازی کلاسیک دانستهاند و آن اینکه CS باید پیشبینی کنندهی مطمئنی برای وقوع UCS باشد. به بیان دیگر برای اینکه شرطیسازی صورت گیرد و باید احتمال وقوع UCS پس از ارائه CS، بیشتر از هنگامی باشد که CS ارائه نمیشود به بیان دیگر UCS باید پیشبینی پذیر باشد.

2- نتایج آزمایش رسکورلا (اصل مجاورت با اصل پیشبینی پذیری) چه بود؟

عامل اساسی توان پیشبینی صوت است زیرا گروه الف به سرعت شرطی شد ولی گروه ب شرطی نشد. معیار شرطی شدن این بود که سگ طوری به صورت پاسخ دهد که از ضربهی الکتریکی در امان بماند. در سایر گروههای مورد آزمایش در شکل 7-5 نشان داده شده نیرومندی شرطی شدن بستگی مستقیم به توان پیشبینی CS در علامت دهی وقوع UCS داشت. آزمایشهای بعدی نشان دادند که رابطهی پیشبینی پذیری بین CS و UCS هم از مجاورت زمانی و هم از فراوانی نهات همراهی CS و UCS مهمتر است.

3- وقتی آموزش از طریق پیشبینی کنندهی قبل اعتمادی متوجه میشود که ضربه الکتریکی در راه است واکنشش چیست؟

فقط در حضور علامت خطر پاسخ ترس از خود بروز میدهد ولی اگر پیشبینی کنندهی قابل اعتمادی در کار نباشد پیوسته مضطرب خواهد بود و حتی ممکن است دچار زخم معده شود.

4- کردارشناسان همانند رفتار گرایان به رفتار جانداران علاقهمندند، اما بر تکامل و اثرژنها بیش از یادگیری تاکید دارند.

5- دیدگاه کردارشناختی را شرح دهید؟

کردارشناسان همانند رفتارگرایان به رفتار جانداران علاقهمندند اما بر تکامل و اثر ژنها بیش از یادگیری تاکید دارند این تاکید کردارشناسان را بر آن داشت تا در مبحث یادگیری از دیدگاه خاصی جانبداری کنند و پذیرایی این فرض شوند که یادگیری دقیقاً محدود به ویژگیهای ژنهای حیوان است و نیز اینکه هر یک از گونههای جانداران هر رفتاری را به شیوهی خاص خود یاد میگیرند، به بیان کردار شناسان در کار یادگیری هرگونهی جاندار باید از برنامهی رفتاری ویژهای پیروی کنند که ساخت ژنهای او تعیین کرده است. به عبارت دیگر جانداران از پیش برنامهریزی شدهاند که هر چیزی را به شیوهی خاصی یاد بگیرند.

6- همانطور که نقشهی ساختمان محدودیتهایی را بر کاربرد ساختمان اعمال میکند، برنامه رفتاری نیز محدودیتهای ژنمدار مشخصی بر نوع پیوندهایی که جاندار میتواند یاد بگیرد و تحمیل میکند.

7- ماهیت پدیدهی بیزاری چشایی چیست؟

در آزمایشهای معمول در این زمینه موشی را آزاد میگذارند تا از محلولی با جاشنی خاصی مثلاً وانیل بنوشد. نوشیدن این محلول سبب میشود موش دچار مسمومیت خفیف و بدحالی شود وقتی هوش بهبود یافت مجدداً محلول وانیلی در اختیارش قرار میگیرد موش اینکه محتاطانه از این محلول اجتناب میکند زیرا یاد گرفته است مزهی وانیل را با بدحالی پیوند دهد. شواهد کافی حاکی است که این اجتناب مورفی از شرطیسازی کلاسیک است مزهی اولیه محلول CS و احساس بدحالی UCS است و پس از شرطیسازی مزهی محلول علامت میدهد که بدحالی در پیش است.

8- جاهای خالی را پر کنید. (آزمایش در زمینهی محدودیتهای شرطی شدن و بیزاری چشایی)

مرحله اول مرحله دوم مرحله سوم

گروه آزمایش مزه ونور+صوت بدحالی  مزه←پرهیز میکنند،

نور؟+صوت←پرهیز نمیکنند.

گروه گواه مزه و نور+صوت ضربهی الکتریکی مزه←پرهیز نمیکنند

نور+صوت←پرهیز میکنند

9- تقویتکنندههای نخستین چه تقویتکنندههایی بودند؟ توضیح دهید.

بیشتر تقویتکنندهها از قبیل غذا، تقویت کنندههای نخستین نامیده میشوند زیرا سلیقههای نخستین را ارضا میکنند.

10- اگر شرطی سازی رفتار عامل فقط با تقویتکنندههای نخستین مسیری بود، در زندگی ما چندان فراگیر نمیشد، چرا؟

زیرا تقویت کنندههای نخستین چندان زیاد نیستند.

11- با تغییری جزئی مدآزمایش شرطی سازی عامل توضیح دهید تقویت کنندهی ثاقوی چگونه عمل میکند؟

فرض کنید وقتی هوش صحرایی در قفس اسکینر، میلهای را فشار دهد برای لحظهای صوتی به هوا درآید و کمی بعد، غذا ارائه شود (غذا تقویتکنندهی نخستین است و صوت بعدها تقویتکنندهی ثانوی خواهد شد) پس از اینکه حیوان به این شیوه شرطی شد آزمایشگر مرحلهی خاموش سازی را شروع میکند، به این ترتیب وقتی موش میله را به پایین فشار میدهد. نه صوت به صدا در میآید و نه غذا ارائه میگردد. پس از مدتی حیوان دیگر میله را فشار نمیدهد. پس از این مرحله صوت مجدداً به هوا درمیآید ولی غذا ارائه نمیشود. حالا وقتی حیوان پی میبرد که فشار دادن میله موجب ایجاد صوت میشود. پایین دادن میله به طور چشمگیری افزایش مییابد و خاموشی از بین میرود. هرچند که این کار غذا به دنبال ندارد. از طریق شریط شدن کلاسیک صوت مستقیماً خصوصیت تقویت کنندگی کسب کرده است. از آنجا که صوت مرتباً با غذا همراه آمده در نتیجه بَدَل به علامتی برای دریافت غذا شده است.

12- دو نمونه از رایجترین شرطی شدن در زندگی انسانها ............... و .................... است.

جواب: پول و تحسین

13- جانداران آنچه را یادگرفتهاند ...................... میدهند و یا ..................... میتوان .................. را محدود کرد.

الف) تعمیم- تعمیم- آموزش افتراقی

ب) آموزش افتراقی- تعمیم- تعمیم

ج) تعمیم- آموزش افتراقی- تعمیم

د) آموزش افتراقی- تعمیم- آموزش افتراقی

جواب: تعمیم- آموزش افتراقی- تعمیم

14- تقویت پارهای را توضیح دهید؟

به محض به وجود آمدن هر رفتار خاصی میتوان با تقویت گهگاهی آن را حفظ کرد. این پدیده تقویت پارهای نامیده میشود و میتوان آن را در آزمایشگاه با کبوتری که سرگرم یادگیری دریافت غذا در برابر نوک زدن به تکه است، نمایش داد.

15- اثر تقویت پارهای را توضیح دهید>

رفتاری که با تقویت پارهای نگهداری شده، بسیار کندتر از رفتاری که با تقویت پیوسته نگهداری شده، خاموش میشود. این پدیده به اثر تقویت پارهای معروف است.

16- آیا احساس شهودی ماهم مؤید اثرتقویت پارهای است؟چرا؟

بله، زیرا وقتی در دورهی نگهداری رفتار، تقویت تاز نوع پارهای باشد، بین برنامهی خاموشی و برنامهی نگهداری رفتار، تقویت از نوع پارهای باشد، بین برنامهی خاموشی و برنامه نگهداری رفتار تفاوت کمتری وجود خواهد داشت.

17- برنامهی نسبتی چیست؟ توضیح دهید.

بعضی از برنامهها، برنامهی نسبتی نامیده میشوند زیرا در آنها تقویت به تعداد پاسخهای جاندار بستگی دارد شبیه وضع کارگر کارخانه که برحسب تعداد قطعات ساخته شده و یا مقدار کار انجام شده مزد دریافت میکند.

18- در برنامه نسبتی ثابت که برنامهی .................. نامیده میشود تعداد پاسخهای لازم .............. است. FR- ثابت

19- در برنامه نسبتی متغیر که برنامهی .................. نامیده میشود به طور متوسط فقط پس از چند پاسخ ................. تقویت دریافت میدارد ولی تعداد پاسخهای لازم به نحو غیرقابل پیشبینی .................. است. VR- معین- متغیر

20- برنامهی زمانی را توضیح دهید.

در این برنامهها تقویت فقط پس از گذشت مدت زمان معین (و پاسخ جاندار) ارائه میشود. این برنامه نیز ممکن است ثابت یا متغیر باشد.

21- برنامهی زمانی ثابت را توضیح دهید.

این برنامه FI نامیده میشود و در این برنامه جاندار پس از گذشت مدت زمان معین از تقویت قبلی در برابر اولین پاسخش تقویت دریافت میدارد. مثلاً در برنامه-ی FI2 (برنامهی زمانی ثابت دو دقیقهای)

تقویت فقط وقتی ارائه میشود که دو دقیقه از پاسخ تقویت شدهی قبلی گذشته باشد.

22- برنامهی زمانی متغیر را توضیح دهید.

این برنامه VI نامیده میشود و تقویت وابسته به سپری شدن فاصلهی زمانی معین است ولی فاصلهی زمانی به طرزی غیرقابل پیشبینی تغییر میکند.

مثلاً در برنامهی VI10 (برنامه فاصلهی متغیر 10 دقیقهای) گاهی این فاصلهی مبنا ممکن است 2 دقیقه باشد و برخی اوقات 20 دقیقه ولی در هر حال میانگین فاصلهی زمانی 10 دقیقه است.

23- در شرطیسازی عالم یاد گرفتن هر پاسخ معین به چه علت است؟

به این علت که بر محیط عمل میکند یا اثر میگذارد.

42- احتمال تکرار رفتار معینی که جاندار انجام میدهد به چه چیزی بستگی دارد؟

بستگی به پیامد آن رفتار دارد.

25- تعریف شرطیسازی عامل؟

یعنی اینکه جاندار یاد بگیرد که هر رفتار معین به دستیابی هدفی معین انجامد.

26- بررسی شرطیسازی عامل در چه قرنی و توسط چه کسی شروع شد؟

در پایان قرن نوزدهم با سلسله آزمایشهای شی.ال ترندایک

27- ترندایک نیرومندتر شدن یادگیری عمل گر به را چه چیز نامید و آن را چگونه استدلال کرد؟

آن را قانون اثر نامید و چنین استدلال کرد که در یادگیری عامل مبتنی بر قانون اثر از میان یک سلسله رفتارهای اتفاقی فقط رفتارهایی برگزیده میشوند که پیامد مثبت داشته باشد.

28- فرایند قانون اثر به کدام فرایند شبیه است؟

فرایند تکامل

29- فرایند تکامل بر چه قانونی استوار است؟ آن قانون را شرح دهید.

بر قانون بقای است، این قانون میگوید که از میان تفاوتهای اتفاقی میان افراد هر نوع جاندار معین، فقط تغییراتی ماندگار میشوند که موجب بقای آن نوع شوند.

30- سطح خط پایه در آزمایش اسکینر چیست؟

تعداد دفعاتی که در آغاز در مدت زمان معینی موش میله را به پاینی فشار میدهد سطح خط پایه نامیده میشود.

31- تقویت منفی به چه معناست؟

به معنای پایان دادن به رویداری آزارنده پس از انجام رفتاری معین است و مانند تخریب مثبت احتمال آن رفتار را افزایش میدهد.

32- قنیه منفی را تعریف کنید و بگویید اثر آن چیست؟

توقف یا رفع محرک خوشایند پس از رویداد رفتار نامطلوب

اثر: کاهش احتمال رفتار نامطلوب

33- شکلدهی رفتار چیست؟

روشی که در آن آزمایشگر فقط نوسانهای جزئی رفتار را در جهت موردنظر تقویت میکند شکلدهی رفتار نامیده میشود.

-34 از چه روشی برای کاهش احتمال رویداد رفتار نامطلوب استفاده میشود؟

تنبیه

-35 معایت تنبیه را نام ببرید.

1- تنبیه به اندازهی پادش آگاهی نمیدهد 2- تنبیه ممکن است نتایج جانبی تاسف باری داشته باشد. 3- تنبیه شدید یا دردناک ممکن موجب رفتار پرخاشگرانه میشود که به مراتب از رفتار نامطلوب اولیه وخیمتر باشد.

 -36تنبیه حاصل از شرطیسازی کلاسیک اغلب سبب .............. یا .............. از تنبیه کننده (پدر، مادر، معلم، کارفرما) و ......................... میشود. (ترس یا تنفر/ و موقعیت و محل تنبیه (خانه، مدرسه یا محل کار)

-37 چرا تنبیه وسیلهی موثری برای تغییر جهت رفتار است؟

زیرا آگاهی دهنده است- عاملی که به نظر میرسد کلید استفادهی انسانی و موثر از تنبیه باشد.

 38- انواع یادگیری را نام ببرید.

1- یادگیری گریز 2- یادگیری اجتناب

39- یادگیری ............... غالباً بیش از یادگیری .................. روی میدهد. (گریز- اجتناب)

40- آنچه در ابتدا «نارویداد» به نظر میرسد در واقع ............. است و اینکه میتوان گفت که اجتناب یعنی .............. ترس/گریز از ترس

41  - شرطی سازی کلاسیک در انواع جانداران را توضیح دهید؟

در عالم جانداران شرطی سازی کلاسیک پدیدهای عمومی است و حتی در جاندارانی که تا حد کرم پهن ابتدایی هستند روی میدهد. بسیاری از پاسخهای انسان نیز قابل شرطی سازی با روش کلاسیک هستند. بخش عمده این پاسخها را پاسخهای غیرارادی تشکیل میدهند.

42 - چه عاملی موجب میشود که بیماران سرطانی پس از چند جلسه شیمی درمانی به محض ورود به اتاق درمان دچار حالت تهوع و دل به هم خوردگی میشوند؟

جفت شددن مکرر شیمی درمانی (UCS) و منظرهی اتاق درمان (CS) موجب میشود در بیماران بین اتاق درمان و شیمیدرمانی پیوندی بوجود آید. درنتیجه آنها حتی پیش از آنکه درمانی آغاز گردد دچار دل به هم خوردگی شوند.

43- پدیدههایی که فراگیرندگی شرطی سازی کلاسیک را فوق العاده افزایش میدهند نام ببرید؟

1- شرطی سازی ثانوی

2- تعمیم

3- افتراق

44- شرطیسازی ثانوی را توضیح دهید.

UCS همیشه از لحاظ زیستشناختی محرک مهمی بوده است مانند غذا یا ضربهی الکتریکی اما محرکهای دیگر نیز میتوانند از طریق همراه آمدن منظم با یک UCS پراهمیت زیستی در نقش همان UCS عمل کنند.

45- در شرطی شدن ثانوی برای شرطی شدن چه چیز کافی است؟

برای شرطی شدن کافی است که محرکی همراه محرک دیگر روی دهد و محرک دوم قبلاً با رویداد پراهمیت زیستی همراه آمده باشد.

46- تعمیم را توضیح دهید؟

وقتی پاسخ شرطی با محرکی خاص پیوند یافته باشد محرکهای دیگری هم که مشابه با این محرک باشند آن پاسخ را فرامیخوانند. هرچه محرکهای تازه به CS (محرکهای شرطی) شبیهتر باشند احتمال بیشتری میرود که پاسخ شرطی را فراخوانند. این اصل که تعمیم نامیده میشود تا اندازهای توانایی واکنش شخص در برابر محرکهای تازهی مشابه به محرکهای آشنا را تبیین میکند.

تعمیم واکنش به شباهتهاست.

47- افتراق را توضیح دهید.

افتراق مکمل فرایند تعمیم است. افتراق واکنش به تفاوتهاست. از طریق فرایند افتراقی آزمودنیها شرطی میشوند که دو صورت را از هم تمیز دهند.

48- جیاس آر GSR چیست؟

واکنش هیجانی برحسب پاسخ گالوانیایی پوست یاGSR اندازهگیری میشود. GSR شاخص تغییر فعالیت الکتریکی پوست به هنگام فشار هیجانی است.

49- فوبی را توضیح داده و از چه طریقی درمان میشود؟

ترس غیرمنطقی است و میتواند با استفاده از روشهای درمانی مبتنی بر اصول شرطیسازی کلاسیک درمان کرد. مانند ترس از گربه

50- عامل اساسی ضرور برای وقوع شرطیسازی کلاسیک از نظر پاواف؟

مجاورت زمانی CS با UCS یعنی اینکه دو محرک باید از نظر زمانی نزدیک به هم روی دهند تا پیوندی بین آنها به وجود آید.

51- در برابر اصل مجاورت، اصل دیگری را اساس شرطیسازی کلاسیک دانستهاند توضیح دهید.

اینکه CS باید پیشبینی کنندهی مطمئنی برای وقوع UCS باشد. به بیان دیگر برای اینکه شرطیسازی صورت گیرد. باید احتمال وقوع UCS پس از ارائه CS بیشتر از هنگامی باشد که CS ارائه نمیشود. به بیان دیگر UCS باید پیشبینی پذیر باشد.

52- آزمایشات بعدی نشان دادند که رابطهی پیشبینی پذیری بین CS و UCS، هم از مجاورت زمانی و هم از فراوانی دفعات همراهی US و UCS  مهمتر است.

53- برنامهی نسبتی ثابت ←FR

برنامهی نسبتی متغیر ←VR

برنامهی زمانی ثابت ←FI

برنامهی زمانی متغیر ←VI

🎯گردآورندگان:

👩‍🎓فاطمه غیبی

👩‍🎓زهراقاضی

👩‍🎓فاطمه تاری وردیلو

👩‍🎓ماندانا دلفانی

👩‍🎓زهرا صادقی

📘258تا269📙